Vasıflı İşçi, Vasıfsız İşçi, Sendika Service America (IoT, Endüstri 4.0) ile Tersyüz

Yapay zeka, robotlar, nesnelerin interneti, yazılımlar daha az hata ile gece gündüz çalışan sistemler vaad ediyor, vaad ettiklerinin bir kısmını da gerçekleştiriyor.

Klasik iş modelleri yerini farklı modellere bırakıyor, UBER taksisi olmayan bir taksi şirketi, AirBnB odası olmayan dev bir otel, yakında bisikletini, arabanı kirala şirketleri de olacak gibi görünüyor.

Şirketler elemanları bordrolarında tutmak yerine küçük müteahitler olarak görecekler çalışanları, çalışılan şirketten ya da SGK dan emekli olmak hayal olacak. Parasını veren özel emeklilik şirketlerinden emekli olabilecek, sağlık sigortasını ödediyse sigorta hastanelerden indirimli bedeli ile hizmet alabilecek. 

İş hukuku açısından bakıldığında hayli büyük sorunlar bizi bekliyor “verimsiz” başlığı altında birçok çalışan işten kolaylıkla çıkartılabilecektir zira bir robot kadar, bir yazılım kadar verimli çalışamayız.

Örneğin Fransa’da yeni bir teknoloji kullanılmaya başlandığında bu bir komitenin onayına sunulur ki burada eğitim, çalışma şartları, nitelik ve nicelik, ödeme şartlarının kabul görmesi gerekir. Gerekirse komite dışarıdan bir gözün teknolojinin sonuçlarını irdelemesini de isteyebilir. Genelde yeni teknolojiler bazı çalışanları işinden eder. Uygulamada da işçi temsilcisi yeni çalışma koşullarının işverene katkısı olamayacağını söyler.

Almanya endüstri 4.0 terimini ortaya atmasının ardından “work 4.0” adı altında veri koruması, ve saglık ve emniyet kanunlarında da değişikliklere gidiyor. İş, vasıflı işçi, vasıfsız işçi, sendika yeniden tanımlanıyor; “kitle çalışanı”, “şirketsiz taşeron” ve “çalışan ve taşeron konsulleri” gibi terimler iş hayatına giriyor olacak.

Peki bu süreç zarfında robotlar sayesinde işsiz kalacaklara ne olacak? Bunların odaları ya da konsulleri neyi kime karşı savunacak? Büyüyen işsizler bir ordu haline gelir mi? Yazılımlara ve robotlara karşı insanoğlu çatışması başlar mı? Yoksa işsizlere devlet sürekli minimum maaş ve eğitim mi verecek? İnsanların çalışma saatleri azaltılıp daha çok insan iş mi sağlanacak?  Çalışma dünyasında sadece bekar ya da dul kadınlar ve erkekler mi olacak? Kadınlar çocuk büyütürken erkekler agoralarda felsefik konular mı tartışacak?

Geçmiş dönemde matbaa binlerce yazı ustasını, buhar makinasuna bağlı tezgahlar dokumacıları işsiz bırakmıştı. Cerrahi müdahalenin bile robotlara bırakıldığı bu dönemde bir çok insanı işsizlik bekliyor, daha az gelirle yaşamak bekliyor.

Endüstri 4.0 da da sermaye batıya kaymaya devam ediyor Henry ve Hans da bu sistemden zarar görecek olsa da asıl zarar batının dışındakilere olacak.